Archive for Ιανουαρίου 2008|Monthly archive page

Το Κράτος, η ελεύθερη αγορά και η αξία της πληροφορίας

Χθες συναντήθηκε ο υπουργός Ανάπτυξης κ. Φώλιας με τον Πρωθυπουργό με κύριο αντικείμενο συζήτησης την ακρίβεια. Εξερχόμενος δήλωσε ότι «Δεν θα αφήσουμε την αθέμιτη κερδοσκοπία να πάρει το πάνω χέρι». Παρ’ όλες τις καλές προθέσεις του υπουργού, η αλήθεια είναι ότι οι δυνατότητες άμεσης επέμβασης στις τιμές είναι περιορισμένη.

Ζούμε σε καθεστώς ελεύθερης αγορας (και καλά κάνουμε κατά τη γνώμη μου)και ο καθένας μπορεί να κοστολογεί ελεύθερα τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που προσφέρει. Βέβαια για να δουλέψει  το σύστημα της ελεύθερης αγοράς προς όφελος του καταναλωτή, το κράτος πρέπει να φροντίσει ότι το παιχνίδι θα παίζεται σύμφωνα με τους κανόνες του υγιούς ανταγωνισμού, δηλαδή δεν υπάρχουν ολιγοπώλια, αθέμιτες πρακτικές κλπ.

Επίσης όταν ακούμε ότι γίνονται «έλεγχοι στην αγορά» αυτοί αφορούν τη φορολογική νομιμότητα και τίποτε παραπάνω. Ο οποιοσδήποτε μπορεί να πουλάει με όσο κέρδος θέλει. Από κει και πέρα ακούμε και για«συμφωνίες κυρίων μεταξύ κυβέρνησης και λιανεμπόρων.

Παρατηρούμε λοιπόν ότι μέχρι τώρα η στάση της (κάθε) κυβέρνησης είναι αμυντική. Τρέχει να προλάβει τις ανατιμήσεις  είτε με «συμφωνίες κυρίων» (όσο αυτές μπορούν να υπάρξουν σε καθεστώς ανταγωνισμού), είτε χρησιμοποιοώντας τους φορολογικούς  ελέγχους σαν μέσο πίεσης προς τους εμπόρους.

Και τι άλλο μπορεί να κάνει ρε Μπούλη θα ρωτήσετε με τη σειρά σας.

Πιστεύω ότι μπορεί να εντείνει τον ανταγωνισμό διαχέοντας στους πολίτες τη σχετική πληροφορία. Και εξηγούμαι:

Ενα από τα στοιχεία που επηρρεάζουν άμεσα τον ανταγωνισμό  είναι η διάχυση της πληροφορίας του ποιος πουλάει τι και πόσο. Μέχρι τώρα αυτό το κάνουν οι έμποροι μέσω της διαφήμισης. Το πρόβλημα όμως είναι ότι ο κάθε έμπορος διαφημίζει μόνο το μέρος της πληροφορίας που τον συμφέρει, δηλαδή διαφημίζει τη χαμηλή τιμή κάποιων προϊόντων που πουλάει φτηνά ενώ σε κάποια άλλα δεν είναι και τόσο ανταγωνιστικός.

Αυτό που θα μπορούσε να κάνει το κράτος είναι να δημιουργήσει ένα επιπλέον κανάλι διαχυσης της πληροφορίας στο οποίο φαίνονται όλες οι τιμές όλων των προϊόντων. Σε κάποιους κλάδους αυτό είναι ιδιαίτερα δύσκολο αλλά σε κάποιους άλλους όπως τα σουπερ μάρκετ ιδιαίτερα απλό.

Στα ταμεία όλων των super market όλα τα είδη περνάνε από barcode scanner. Αυτό σημαίνει ότι ΟΛΑ τα supermarket έχουν ΚΟΙΝΗ κωδικοποίηση όσο αφορά στα τυποποιημένα προϊόντα. Δηλαδή ο στιγμιαίος καφές Χ των 250 gr έχει τον ίδιο κωδικό στο σ/μ  ΧΧΧ στο ΥΥΥ και στο ΖΖΖ. Η ιδέα έχει ως εξής: Το κράτος δημιουργεί ένα site το οποίο θα έχει τις τιμές ΟΛΩΝ των προϊόντων ΟΛΩΝ των σ/μ σε καθημερινή βάση.  Κάθε βράδι το κάθε σ/μ θα υποχρεούται να στέλνει ένα απλό txt αρχείο στο υπουργείο με τις τιμές που θα ισχύουν την επόμενη μέρα. Το αρχειο θα περιέχει τρεις στηλες: barcode, περιγραφή και τιμή.

Ολα τα στοιχεία θα τροφοδοτούνται στον server του υπουργείου και στο site θα υπάρχει μια φόρμα με ένα απλό text search. O καταναλωτής θα εισάγει το είδος που τον ενδιαφέρει και άμεσα θα  μπορεί να δει που είναι το φτηνότερο αλλά και άλλα χρήσιμα στοιχεία όπως η εξέλιξη της τιμής του κάθε είδους κλπ. Αλλά και το κράτος θα αντλεί πολύτιμη πληροφορία όπως η εξέλιξη της τιμής μιας ομάδας προϊόντων διαχρονικά, θα μπορεί να δε αν κάποια σ/μ αυξάνουν ταυτόχρονα με τον ίδιο τρόπο τις τιμές κλπ. Οι δυνατότητες είναι ατελείωτες.

Βέβαια για να έχει αυτό το site αξία θα πρέπει η πληροφορία να είναι έγκυρη. Αυτό μπορεί να λυθεί εύκολα με κάποιους δειγματοληπτικούς ελέγχους. Εάν δεν έχει δοθεί σωστή τιμή δεν θα υπάρχει καμμιά κύρωση για το σ/μ. Απλά θα επισημαίνεται στο site…

Με τον παραπάνω τρόπο πιστεύω ότι το κράτος μπορεί να επέμβει αποτελεσματικά στον ελεύθερο ανταγωνισμό  προς όφελος του καταναλωτή χωρίς να αγγίζει ούτε κατ΄ελάχιστο τις βασικές αρχές της ελεύθερης αγοράς, λειτουργώντας απλά σαν διακινητής δημόσιας πληροφορίας και αξιοποιώντας παράλληλα τη τεχνολογία. Οπότε αντι να «κυνηγάει» ή να «παρακαλάει» τους εμπόρους, τους βάζει να κονταροχτυπιούνται προς όφελος όλων ημών των υπολοίπων…

ΥΓ. Καλή Χρονιά σε όλους ! 🙂